EBRD bölgelerinde büyümenin 2025’in ikinci yarısında yavaşlaması, 2026’da hızlanması bekleniyor
ForInvest – EBRD’nin son yayımladığı rapora göre, EBRD bölgelerinde (altı Sahra altı Afrika ülkesi ve Irak hariç) ekonomik büyüme 2023 ve 2024 yıllarında ortalama %2,8 seviyesinde gerçekleşti. 2025’in ilk yarısında ise büyüme %3,3’e yükselerek, Mayıs 2025 tahminlerinin üzerinde bir performans sergiledi.
Bu yukarı yönlü sürpriz özellikle güney ve doğu Akdeniz, Orta Asya ve Türkiye’de gözlenen güçlü iç talep ve mali teşviklerin etkisiyle ortaya çıktı. Ancak diğer bölgelerde ticaret politikalarındaki belirsizlikler, dış talepteki zayıflama ve Rusya-Ukrayna savaşının dördüncü yılına girmesi ekonomik aktiviteyi olumsuz etkiledi.
Ancak, küresel jeopolitik gerilimler, artan Çin rekabeti ve sınırlı mali alan nedeniyle büyümenin 2025’te %3,1’e yavaşlayıp, 2026’da yeniden %3,3’e çıkması bekleniyor. Mayıs 2025 tahminlerine göre 2025 büyümesi hafifçe yukarı, 2026 büyümesi ise aşağı yönlü revize edildi.
Revizyonlar bölgesel ayrışmayı da yansıtıyor: Gelişmekte olan Avrupa ülkelerinde zayıf dış talep, mali konsolidasyon baskısı ve ABD’nin artırdığı ithalat tarifelerinin etkisiyle aşağı yönlü revizyonlar dikkat çekerken, diğer bölgelerde yukarı yönlü güncellemeler görüldü.
Raporda bu yıl ilk kez altı Sahra altı Afrika ülkesi (Benin, Fildişi Sahili, Gana, Kenya, Nijerya ve Senegal) ile Irak da kapsama dahil edildi. Bu ülkelerle birlikte, bölge genelinde büyüme 2023’te %2,9, 2024’te %2,8 ve 2025’in ilk yarısında %3,3 olarak gerçekleşti. 2025’in tamamı için büyümenin %3,2, 2026’da ise %3,3 olması öngörülüyor.
Öte yandan, ortalama enflasyon 2024 sonbaharından bu yana yükselişe geçerek beklentilerin üzerine çıktı. Bu artışın arkasında genişleyici maliye politikaları ve talep yönlü baskılar öne çıkıyor. ABD’nin 2025 başında uygulamaya koyduğu ithalat tarifeleri, EBRD bölgesinden yapılan ihracata önemli etkiler yaptı. ABD’ye yapılan ithalat Slovenya, Tunus ve Ürdün gibi ülkelerde azalırken; Kazakistan ve Macaristan gibi ülkelerden yapılan ithalat arttı. Bu durum, bazı sektörlerde tarifelerin yürürlüğe girmesinden önceki “ön yüklemeli” ihracatlarla açıklanıyor.
Çin’in küresel imalat ihracatındaki payı 2024 itibarıyla %25’e ulaşarak ABD ve Almanya’nın toplamını aştı. Çin, çeşitlenen ihracat yapısıyla Gelişmekte olan Avrupa ve Türkiye ile daha fazla rekabet içine girerken, emtia ihracatçısı ülkelerle daha tamamlayıcı ilişkiler kuruyor.
